Sırp Radovan Karadzic Sonunda Yakalandı
4/8/2008 ·
Savaş döneminin Bosnalı Sırp lideri ve kendisine biçilen 6 milyon dolarlık ödül değeriyle (Amerika’nın ödülü 5 milyon dolar ve Sırbistan’ın ödülü 1 milyon dolar) dünyanın en çok aranan savaş suçu şüphelisi Radovan Karadzic, 21 Temmuz Cuma günü Sırp İstihbarat Servisi tarafından yakalandı. 1996 yılından beri kaçak olan Karadzic, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından, 1991–1995 yılları arasında yaşanan Bosna Savaşı esnasında Bosnalı Müslümanlara, Bosnalı Hırvatlara ve Sırp olmayan sivillere karşı işlenen soykırım, soykırım suçuna iştirak, imha, kasten adam öldürme, zulüm, zorla yerinden etme, insanlık dışı muamele ve benzeri suçlar ile suçlanıyordu. Bu suçlamaların bir bölümünü de Doğu Bosna’nın küçük bir şehri olan Srebreniska’da 1995 yılında 8000'den fazla Müslüman erkeğin öldürülmesiyle sonuçlanan olaylar oluşturuyordu.
Resmi açıklamalara göre, Belgrat’ta yakalanan Karadzic son 3 yıldır doktor olarak bir alternatif tıp kliniğinde çalışıyordu. Eğer bu resmi açıklamaları doğru kabul edersek, buradan iki farklı sonuca ulaşabiliriz. Bunlardan ilki, Karadzic, hiç kimsenin desteği olmadan çalışmak ve geçimini sağlamak için para kazanmak zorunda kalmıştı. İkinci olarak ise, öyle iyi korunuyordu ki saklanma ihtiyacı duymuyordu. Önceki Sırp hükümetlerinin Karadzic’in yakalanması konusundaki isteksizliklerini göz önünde bulundurduğumuzda ikinci ihtimalin daha muhtemel olduğunu görüyoruz. Bu anlamda, Sırbistan eski başbakanı Vojislav Kostunica’nın hukuka aykırılık nedeniyle belli suçlamalara tabi olması olası görünüyor. Bunun da altında yatan neden, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ile yapılacak işbirliğinin, Sırbistan devlet kurumları için uluslararası bir yükümlülüğünün olmasıdır.
Bilindiği üzere, EYUCM ile olan işbirliği, Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne entegrasyon sürecindeki en önemli engellerden bir tanesini oluşturmaktadır. Bazı AB üye devletleri (Hollanda ve Belçika), önemli savaş suçu şüphelilerini tutuklayıncaya kadar Sırbistan’ın Avrupa Birliği ile yakınlaşmasına sıcak bakmamaktadır. Fakat bu ülkeler bile Sırbistan’ı Radovan Karadziç için değil, Ratko Mladiç’i yakalaması için sıkıştırıyordu. Sırbistan’ın EYCUM ile işbirliği yapması konusunda ısrar eden devletler Karadzic’ten bahsetmiyorlardı. Çünkü Karadzic’in yeri muamma iken Ratko Mladic’in Sırbistan’da saklandığı düşünülüyordu.
Karadzic’in yakalanması, ABD ve AB tarafından desteklenen yeni Sırbistan Hükümeti’nin resmen göreve başlamasından birkaç hafta sonra gerçekleşti. Hükümet koalisyonu içindeki lider parti, Avrupa yanlısı Boris Tadiç'in partisi Demokrat Parti'dir (DP). Sırbistan’ın yeni başbakanı da aynı zamanda Tadic’in Demokrat Partisi’nden. Bir başka önemli gerçek de Tadiç’in adayının Sırp Haber Alma Teşkilatı’nın başına geçmesi nden sonra birkaç gün içerisinde Karadziç’in yakalanmasıdır. Bütün bunlar gösteriyor ki, siyasi iradedeki eksiklik, savaş suçu şüphelilerinin ele geçirilmesindeki tek eksik noktaydı. Bu iradenin gerçekleştiğine kesin gözüyle bakıldığından Ratko Mladic’in yakalanması konusunda atılacak bir geri adım, uluslararası toplum tarafından tolare edilmemelidir. Buna karşın, Mladic ve Karadzic’i karşılaştırdığımızda görülüyor ki Ratko Mladic, Kradzic’e nazaran “küçük balık”. Eğer Tadic gerçekten ordu, polis ve diğer güvenlik birimleri üzerindeki kontrolünü kanıtlamak istiyorsa, Ratko Mladic’in yakalanması uzun zaman almamalı.
Karadzic’in yakalanmasına uluslararası toplumun yanıtı çok coşkulu oldu. AB yetkilileri Javier Solana, Jose Manuel Barroso, Olli Rehn, Fransız Başkanı Nicholas Sarkozy ve birçok Avrupalı lider, Karadzic’in yakalanmasını memnuniyetle karşıladı ve bu gelişmelerin Sırbistan’ın Avrupa ideallerini desteklediğine dikkat çekti. Öte yandan, Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremic, Sırbistan’ın bu senenin sonunda “AB adaylık statüsüne” geçeceğini ifade etti. Bu yönünden bakılırsa, Karadziç’in yakalanmasının zamanlaması, Avrupa Birliği dışişleri bakanları toplantısının olduğu güne denk gelmesi bakımından önemlidir. Sırbistan’ın beklentileri, bazı Avrupa Birliği üyelerinin, Belgrad’ın AB ile belirgin olarak yakınlaşmasına izin vermeden önce kaçak olan (Ratko Mladic ve eski Hırvatistan Sırbı isyancı lideri Goran Hadzic) iki savaş suçu şüphelilerinin yakalanmasını istediğinden, temkinli yaklaşmaları sebebiyle gerçekleşmedi. Karadzic’in yakalanması gösteriyor ki AB’nin Sırbistan üzerinde uyguladığı baskı politikaları olumlu sonuç vermiştir. Bu nedenle, Ratko Mladic ve Goran Hadzic yakalanana kadar bu politika sürdürülmelidir.
Bölgedeki tepkiler göz önünde bulundurulduğunda, Karadzic’in yakalanmasının bölge siyasi liderlerinin çoğu tarafından memnuniyetle karşılandığı görülüyor. Hatta (Bosna Hersek, Karadağ ve Hırvatistan’daki)Sırp partilerin çoğunluğu da bu yönde hareket ediyor. Karadağ’da az sayıdaki Sırp politikacı Karadzic’in yakalanmasını kınarken, Sırbistan’da Radikal Parti ve Vojislav Kostunica’nın partisi Pazartesi gününü, “Sırp tarihinin en kötü günlerinden biri olarak” tanımladı.
Karadziç’in yakalanması sadece Karadziç’in savaş politikalarının kurbanları için değil, aynı zamanda uluslararası hukuk açısından da önemli, çünkü 13 yıldır yakalanamayan Karadziç cezalandırılamama konusunda bir efsaneye dönüşmüştü. Bu tutuklama ile kimsenin adaletin elinden kurtulamayacağı mesajı da verilmiş oldu. Karadziç’in yargılanması Miloşeviç’den daha adil ve organize olmalı. Kendisi bu yargılama ile karşılaşacak 44’üncü yüksek rütbeli Bosnalı Sırp olacak. Bu yargılanmanın, ‘Sırbistan Cumhuriyeti’ adlı şaheserinin devam ettiği düşünüldüğünde, Bosna Hersek’te ciddi etkileri olacağı söylenebilir. Eğer EYUCM O’nu soykırım ve diğer konularda suçlu bulursa Sırp milliyetçilerinin ‘Drina nehrinin öteki kıyısında kalan Sırplar’ diye nitelendirdiği Sırbistan Cumhuriyeti’nin geleceği de tehlikeye girebilir. Bu beklentiler hâlihazırda vardı zaten ve yakın geleceğin başlıkları arasına girmeye aday. Buna rağmen EYUCM Karadziç’i ve Mladiç’i suçlu bulsa bile bu onların Sırplar ve Sırp Kilisesi için ‘Sırp Kahramanlar’ olmasını değiştirmeyecek. Eğer, -soykırımı da içeren korkunç suçlarla suçlanan- Karadziç ve Mladiç gibi insanlar Sırpların gurur duyduğu insanlar ise Sırplar kimden utanıyorlar acaba?
mirzet.mujezinovic@usakgundem.com
Çeviren: Ceren Mutuş
Mirzet Mujezinovic
Kalıcı Bağlantı Yorum (0) Yorum yaz!Arkadasina Gönder!
0 yorum yazilmistir